Gıda sağlığı düzenlemeleri

Cumartesi günkü Resmi Gazete’de, 28 yönetmelik ile 10 tebliğ yayımlandı. Dünkü gazeteler, bunlardan birini haberleştirdiler, diğerlerinden bahsetmediler. Basınımız, Adli Tıp Kurumu Yönetmeliği’nin bir maddesinde yapılan değişikliği öne çıkardı. İran yurttaşı PKK’lıların sınıra yakın bir yere gömülebilmesiydi. Kürt sorununun çözümünde görüşmenin önemini belirlemesi bakımından haber önemliydi.
Adli Tıp Kurumu Kanunu’yla ilgili olduğundan benim dikkatimi çekmemişti. Gazeteler diğer yönetmelikleri haber yapmadılar oysa Sayıştay ve Tarım Bakanlığı yönetmelikleri de ilgi çekiciydi.
Tarım, Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı’nın devrim niteliğinde 11 yeni yönetmeliğinde, gıda ürünlerinin üretiminden tüketilmesine kadar bütün süreçlerde uygulanacak kurallar dizisi yayımlanmıştır. Bu ay başında bitki karantinası yönetmeliği yayımlanmıştı.
Öncelikle, yönetmelik içeriklerinin tanıtılmasının yararına değinmek istiyorum. Bakanlık bir proje geliştirerek geniş halk kesimince içeriklerin bilinmesini sağlarsa düzenlemelerin uygulaması genişleyecek ve gıda temizliğinde yol alınacaktır.
Genel olarak Avrupa Birliği kurallarına uyulduğu anlaşılan yönetmelikleri ve amaçlarını özetleyeyim:
Bunlardan biri, gıdanın üretiminden son tüketiciye satışına kadar, gıda güvenilirliğinin korunması ve tüketicinin sağlığına zarar vermemesi için uyulması gereken kuralların belirlendiği ‘Gıda Hijyeni Yönetmeliği’dir. ‘Hijyen’ yerine ‘temizlik’, ‘korunma temizliği’ gibi bir kelime kullanılmasını tercih ederdim!
Diğer yönetmelik, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerde belirli maddeler ve bunların kalıntılarının izlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektedir. Uzun listesi eklenen, aranacak kalıntı maddeler her yıl mart ayında yayımlanacak Kalıtım İzleme Planı’na göre izlenecektir.
Yönetmelikte, hayvanın yetiştirildiği çiftlikte hangi kayıtların tutulacağı, denetimin hangi makamlar tarafından, hangi sıklıkta yapılıp nasıl raporlanacağı, sonuçların ithal edilen veya ihracat yapılan ülkeye bildirilmesi, mezbahaların temizlik koşulları ve denetimleri ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. Kalıntılarda sınır aşıldığında kimin ne yapacağı ve durumun açıklanması düzenlenmiştir.
Burada ayrıntılarını yazamayacağım ama yönetmeliklerin konularını genel olarak yazmak istiyorum: Bu yönetmeliklerde, gıda işletmelerinin gıda, tarım ve hayvansal ürünün tohumundan başlayarak ilk üretilmesine, ithaline ve satışına kadar geçen süredeki birçok işlemin kaydı, izlenmesi, denetlenmesi, raporlanması ve yönetmeliklere uygunluğunun açıklanmasına dair kurallar yazılmıştır.
Yüzlerce maddede ve uzun eklerinde tanımlar, kurallar, cetveller ve formlar içinde halkın sağlığını koruma amaçlı düzenlemede önemli bir adım atılmıştır. Konunun uzmanı olanlar, düzenlemelerin eksik ve yanlışlarını bulacaklardır. Kuralların gelişmesi ve eksiklerinin azalmasını, konuya ilgi gösterenlerin çoğalması sağlayacaktır.
Katılmak için bilinmesi, bilinmesi için de tanıtımı gerekir. Bakanlığın hemen gıda sağlığı kurallarını tanıtmaya başlamasını bekliyorum.