Kararnameler, yerinden yönetim, barınma hakkı

Çevre ve Şehircilik Bakanı’nın dünkü demeci üzerine çok yazmak lazım, yerim yettiğince yazacağım.
Önce son yetki kanunlarının özellikleri hakkında yazmalıyım: Yeni kurulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) kuruluş ve teşkilatını düzenleyen kanun 4 Temmuz’da yayı mlandı (644 sayılı KHK). Bu kanun yayınından sadece 40 gün sonra değiştirildi (648 sayılı KHK).
648 sayılı değiştiren kanunun uzunluğu değiştirdiği kanunun uzunluğuna yakın. Değiştiren kanun ile birçok önemli kanunda da değişiklik yapıldı: Yapı Denetimi Kanunu (K), Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma K., Milli Parklar K., Toplu Konut K., İmar Kanunu, İller Bankası K., Turizmi Teşvik K., Maliye Bakanlığı Teşkilatı Hakkında K., değiştirilen kanunlar arasında.
Bu yazdıklarım, “Kamu hizmetlerinin düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere” 3 Mayıs’ta yayımlanan Yetki Kanunu’nun, iktidar partisinin ciddi bir hazırlığı olmadan çıkarıldığını göstermektedir. Bir teşkilat kanunu, yayımından kırk gün sonra esaslı surette değiştiriliyorsa, o kararname çıkarılmasına yetki veren kanun hazırlanırken de, 644 sayılı ilk KHK çıkarılırken ne yapıldığı hakkında imza sahiplerinin ne ilkesel ne de ayrıntılarda yerleşik kanıları vardır. Uygulamanın hatırlattıklarıyla kararnameler çıkarılmıştır; çıkarılmaktadır!
Tasarı Meclis’e geldiği gün umutlanmam, umutlarımı yazmam boşunaymış. Geçen üç ay kararnameler üzerinde disiplinli bir çalışma yapılmadığı gibi, bir-iki hafta sonraki düzeltmelerde de boşa harcanan zamanın açığı kapatılamadı; yönetimdeki ihmal giderilemedi, hayırsız çırpınmalar sürüyor! Özetle gerekli, uygun zamanda, doğru bir fırsat kullanılamadı; yazık, çok yazık!
Bakan Erdoğan Bayraktar, bakanlığıyla ilgili KHK özelinde konuşurken şunları söylemiş (31Ağustos, Radikal):
“Mahalli idarelerin rehberliğini yapan bir kurumun yatırım kararları sürecinde ... merkezi kurumun buna müdahil olması ve süreç içerisinde yetki kullanması kamu menfaatine olacaktır.”
Bu sözler; bürokrasiyi verimsizleştiren, her kararın merkezden alınmasını doğru bulan, her istediğini her yerde uygulamaya kalkan, yerel yönetimlere karar yetkisi vermeyen bir anlayışı gösteriyor.
Sayın Bayraktar bu anlayışıyla, söylediği “Sürdürülebilir çevre ve yaşam kalitesi yüksek yerleşmeler” hedefine varamaz. Bayraktar’ın bu anlayışına bütünüyle karşı olmalıyız; yerinden yönetimler özellikle barınma konusunda bir yana bırakılamaz.

Barınma hakkı ve toplumsal sorunlar
Eski TOKİ Başkanı ve yeni bakan, asgari geçim düzeyinde olan insanlara çağdaş barınma olanağı veren bir yöneticidir. Eski adıyla, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun (SSK) 45-60 metrekareden fazla alanlı konutlara kredi vermemesini 50 yıldan beri savunan bir kişi olarak, TOKİ’nin yaptıklarını hayranlıkla izliyorum. Ancak Sayın Bayraktar’ın, yıllardır TOKİ’nin önderlik ettiği büyük konut projelerinin yeni sakinlerinin özelliklerinin bilinmediğini, araştırılmadığını ve araştırılmak istenmediğini bilmemesini de hayretle görüyorum.
1946’dan sonra fakir ve orta sınıf insanlar için diğer ülkelerde geliştirilmiş projelerde nelerle karşılaşıldığını öğrenmek zor değildir. Türk insanının, “otur” denilen yerde hiç sorunsuz yaşamasını beklemek gerçekçi olabilir mi?

Yalçın Çınar’a veda
Milliyet gazetesinin 35 yıllık fotoğrafçısı, iyi insan Yalçın Çınar’ı, buluşma vaatlerimizi hayalimize bırakarak uğurladık. Ailesine ve sevenlerine sabır dilerim.