Nüfus sayımında 40 yıl sonra başarı

Dün Sayın Başbakan, Nabi Avcı’nın oğlunun nikâhında, “Ben en az 3 tane diyorum’’ dileğini tekrarlarken asıl hedefini de açıkladı: “75 milyona doğru gidiyoruz; nüfusun yüzde 50’si 30 yaşın altında. Bu nüfusu, genç ve dinamik tutmamız lazım.”
Geçen cuma günü İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıklamasına dayanan Başbakan önemli bir konuya dikkat çekiyordu. Merkezi Nüfus Sistemi’ne (MERNİS) göre 2006’da yeniden başlatılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarının beşincisi yayımlanmıştı. 2011 yılı sonu itibariyle nüfusumuz 74 milyon 724 bin 269 idi. 

Nüfus sayımının doğurduğu sorunlar
Bu konuda bazı düşüncelerimi yazmadan önce olayın geçmişini hatırlatmak istiyorum:
Nüfus sayımı ve nüfusa dayalı işlemler çok eskiden beri sorunlar doğurmuş, kişileri zorluklarla karşılaştırmıştır.
İlk yasal metin, 1914 tarihli Sicilli Nüfus Kanunu’dur. 58 yıl bu kanun yürürlükte kaldıktan sonra 1972’de Nüfus Kanunu çıkarılmıştır.
Bu kanunun amaçlarından biri, Merkezi Nüfus Kayıt Sistemi’nin (MERNİS) yeni tekniklere göre kurulmasıydı. Üç-dört kez girişimde bulunulmuş, ancak hazırlanıp yürürlüğe giren projelerden sonuç alınamamıştır.
2006 yılında çıkarılan Nüfus Hizmetleri Kanunu, buna bağlı olarak hazırlanan yönetmelikler ve Başbakanlık genelgesiyle tabii mali kaynaklar da ayrılarak proje yeniden başlatıldı.
İlk kez 21 Ocak 2008’de yeni sisteme göre veriler açıklandı: 2007 Türkiye nüfusu 70 milyon 586 bin 256 kişiydi. 

Toplam 15 nüfus sayımı yapıldı
1927’deki ilk sayımdan 2000 yılına kadar, 1997’deki kütük sayımı “tespit”i de sayılırsa, ülkemizde 15 kez nüfus sayımı yapılmıştır. Bu sayımlarda, genellikle beş yılda bir, ekim ayının bir pazar günü, sokağa çıkılmamış, memurlar binaları gezerek kişilere ait bilgileri yazmışlardır. 1960’tan sonra sıfırla biten yıllardaki sayımların sonuçları ile 2010 ve 2011’deki ADNKS verileri aşağıdaki tablodadır. 

Yıllık artış oranları
Bu sayılar 2000 yılına kadar yıllık nüfus artış oranı ortalamasının yüzde 2,3 olduğunu göstermektedir. Yüzde değerleri 2,6 ile 1,9 arasında değişmektedir.
Oysa ADNKS sonuçlarına göre, tabloda görüldüğü gibi, yıllık artış oranları birbirine daha yakındır.





Özellikle 2000 yılında nüfusumuzu doğru sayamadığımız açıktır. 2007 verilerinden bu yana, yeni sistemle toplanan değerler giderek düzelmektedir. 

Doğru verileri yakında elde edeceğiz
2005 yılı sonrasında hazırlanan projenin ve uygulamasının başarılı olduğu anlaşılmaktadır.
İki-üç yıl sonra doğru nüfus verilerine kavuşmuş olacağımızı sanıyorum. Eğer yurtdışındaki yurttaşların oy verme meselesine takılmazsak nüfusa bağlı olarak seçmen kütükleri de doğru yazılacaktır.