Yurtdışı seçmenlerin oy kullanması

Yurtdışındaki yurttaşlarımızın seçimlerde oy vermeleri konusu yeniden gündeme geldi. Ocak ayı sonunda Meclis’e sunulan tasarının Anayasa Komisyonu’nda incelenmesi bitti, rapor geçen hafta yayımlandı!
Her devlette ve her oy verme gününde, bir kısım seçmen değişik nedenlerle ülke dışında bulunur. Devlet görevi veya işi gereği, gezi, sağlık ve benzeri nedenlerle yurtdışına çıkanların hemen hepsi, bir süre sonunda yurda tekrar döner. Geçici olarak yurtdışında bulunanlar, devletten devlete, mevsime göre değişmekle birlikte, seçmenin küçük bir oranıdır. Ülkemizde yurtdışı seçmenlerin çoğu turist olarak dışarıya çıkanlardır. Turist olarak bir yıl içinde çıkanların sayısı 8 milyonun altında olduğuna göre, oy verme günü yurtdışında bulunanların sayısı 200 bini bulmaz. Devletin yurtdışındaki görevlileri, ticari ilişkiler, hastalık ve diğer nedenlerle dışarıda bulunanların toplamı 100 bin çevresindedir. Bu sayılardan, bulundukları yere yerleşmeyen yurtdışındaki seçmenlerin, 52 milyon olan seçmenin yüzde 1’inin altında olduğu anlaşılır.
Siyaset adamlarımız, kafalarını bu yüzde 1 ile yormazlar. Onlar 40 yıldır, 1960 sonrası Almanya başta olmak üzere Avrupa’ya giden yurttaşlarımızın, Türkiye’deki seçimlerde oy kullanmalarının yolunu aramaktadırlar.
1965’ten beri her seçim öncesinde ‘yurtdışı seçmenlerin oy vermesi’ konusu bir biçimde Meclis’e gelmiş, bazı hükümler yasalara girmiş ancak ‘Alamancılara’ bir türlü oy verdirilememiştir. ‘Yurtdışı seçmenler’, şimdi bulundukları yerlere ‘yerleşmiş’, çoğu dönmesi makul olmayan, ülke sorunlarını uzaktan izleyen, o sorunlar hakkında Türk siyasetçilerin verecekleri kararların kendilerinin ve çocuklarının yaşamını değiştirmeyeceğini bilen, haklı olarak oturduğu yere bağlı, bir kısmı oturduğu ülkenin pasaportuyla birlikte ‘TC’ pasaportunu da taşıyan insanlardır.
Hükümetin getirdiği tasarı, ‘Yurtdışı İlçe Seçim Kurulu’ ve ‘Yurtdışı Sandık Kurulları’ kurulmasını ve görevlerini, seçim işlerine Dışişleri Bakanlığı personelinin ve bakanlık ‘görüşünün’ de katılmasını, yurtdışı seçmen kütüğünün düzenlenmesini, bu kütükte yazılan seçmenlerin günlerce sürecek oy verme, sayım, döküm ve itiraz işlemlerini düzenleyen hükümler getirmiştir. Sayıları 2,5 milyon kadar olan yurtdışı seçmenlerin oyları, evvelce oturdukları illerin sayım döküm sonuçlarına eklenerek değerlendirilecektir.
Ülke genel tablosunu değiştirmesi beklenmeyecek yurtdışındaki seçmen oylarının, seçmen sayısı az, parti oyları birbirine yakın illerde sonuçları değiştirme olasılığı düşünülebilir.
298 sayılı kanunla içli dışlı olmayanlar için hatırlatayım; belediye seçimlerinde yurtdışı seçmenler oy kullanmayacaklardır. Cumhurbaşkanlığı seçiminde ve halkoylamalarında yurtdışı seçmenler tek tarafta toplanabilirlerse belki sonucu değiştirebilirler. Bir oy, bazen bin oydan değerlidir; etkisi görülmese de seçmenlerin birinin bile oyunu atması için her türlü araç ve olanak kullanılmalıdır, yasadışı bir oyun kullanılmasını önleyecekse de bin oydan vazgeçilmelidir.
Şimdi seçim yasalarına eklenmek istenen sistem, aslında 1950 yasasıyla getirilen, 1961’de sağlamlaştırılan mevcut seçim güvenliğini zayıflatmaktadır. Yasa tasarısı, her adımında seçim yolsuzluğuna yol açmaya elverişlidir, seçim sonrasında birçok yolsuzluk iddiasıyla karşılaşılacaktır.